Yenidoğan işitme tarama testi

Yenidoğan işitme tarama testi, bebeklerin dil ve konuşma gelişiminde kalıcı gecikmeler yaşanmasını önlemek amacıyla doğumdan sonraki ilk günlerde uygulanan, tamamen acısız ve güvenli bir tarama yöntemidir.

İşitme Tarama Testi Nedir?

Yenidoğan işitme tarama testi, bebeğinizin dünyayı sağlıklı bir şekilde duyabilmesi ve dil gelişiminin zamanında başlayabilmesi için doğumdan sonraki ilk günlerde yapılan son derece basit, ağrısız ve güvenli bir kontroldür. Ülkemizde bu süreç Ulusal Yenidoğan İşitme Tarama Programı (UYİTP) kapsamında her doğan bebeğe zorunlu ve ücretsiz olarak başarıyla uygulanmaktadır.

Test Nasıl Yapılır?

Otoakustik Emisyon (OAE) Testi: En sık kullanılan ilk adımdır. Bebeğinizin kulağına küçük, yumuşak bir tıkaç yerleştirilir. Cihaz dışarıya hafif sesler verir ve bebeğin iç kulağındaki (koklea) tüy hücrelerinin bu sese verdiği yankıyı (emisyonu) otomatik olarak ölçer.
Ağrısız ve Hızlıdır: Test genellikle birkaç dakika sürer. Bebeğinize hiçbir acı vermez. En doğru sonuçlar bebek uyurken veya sakin bir şekilde yatarken elde edilir.

Test Sonuçları Ne Anlama Gelir?

Testin sonucunda iki farklı ibare ile karşılaşırsınız:

"Geçti" Sonucu: Bebeğinizin o anki işitme fonksiyonunun normal sınırlar içinde olduğunu gösterir. Ancak yine de büyüme sürecinde konuşma ve seslere tepki verme durumunu takip etmeniz önerilir.
"Kaldı / Sevk" Sonucu: Bu sonuç bebeğinizin kesin olarak işitme kaybı olduğu anlamına gelmez. Yeni doğan bebeklerin kulak kanalında anne karnından kalan sıvıların bulunması veya bebeğin test sırasında hareket etmesi testten kalınmasına yol açabilir.
Süreç Nasıl İşler? İlkinden kalan veya şüpheli görülen bebekler genellikle 1-2 hafta sonra tekrar taramaya çağrılır. Eğer ikinci veya üçüncü taramada da "kaldı" sonucu alınırsa, bebeğiniz daha gelişmiş bir tanı testi olan ABR (İşitsel Beyin Sapı Cevabı) testi için üst bir merkeze sevk edilir.

Bu Test Neden Bu Kadar Önemli?

Bebekler konuşmayı, çevrelerindeki sesleri taklit ederek öğrenirler. Eğer bir bebekte hafif bile olsa işitme kaybı varsa ve bu durum erken fark edilmezse, konuşma ve zihinsel gelişiminde ciddi gecikmeler yaşanabilir. İlk 3 ay içinde teşhis konulması ve ilk 6 ay içinde (gerekirse işitme cihazı veya rehabilitasyonla) müdahale edilmesi, bebeğin yaşıtlarıyla tamamen aynı düzeyde dil geliştirebilmesini sağlar.

İstanbul Yenidoğan İşitme Tarama Merkezleri

İstanbul'da yenidoğan işitme tarama testi, doğumun gerçekleştiği neredeyse tüm kamu ve özel hastanelerde ilk adım (OAE) olarak rutin şekilde yapılmaktadır. Ancak ilk testlerden geçemeyen veya ileri tetkik (Tarama ABR / Klinik ABR) gereken bebeklerin yönlendirildiği, Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş "Referans ve Tanı Merkezleri" ile özel tarama laboratuvarları belirli tam donanımlı hastanelerde kümelenmiştir.

Öne Çıkan Kamu ve Eğitim Araştırma Hastaneleri

Devlet hastanelerinde ilk tarama testleri doğrudan yapılabildiği gibi, üst düzey tarama ve referans merkezi statüsündeki kurumlarda süreç multidisipliner olarak yürütülür:

Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi (Avrupa Yakası): Sağlık Bakanlığı onaylı resmî Ulusal Yenidoğan İşitme Tarama Referans Merkezi'dir. Odyoloji merkezinde hem ilk taramalar hem de ileri sevk tanı/tedavi (koklear implant cerrahisi dahil) süreçleri eksiksiz yürütülür.
Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları EAH (Anadolu Yakası): Yenidoğan ve çocuk sağlığı alanında köklü bir altyapıya sahip olan SBÜ Zeynep Kamil Hastanesi, çok yüksek hacimli yenidoğan işitme taraması ve aşamalı işitsel beyin sapı yanıtı (ABR) testleri gerçekleştiren ana merkezlerdendir.
İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi - Samatya (Avrupa Yakası): Bünyesinde özel bir İşitme, Konuşma ve Denge Bozuklukları Tanı ve Rehabilitasyon Merkezi barındırır. MHRS üzerinden KBB sevkli gelen bebeklerin her türlü objektif işitme testleri odyoloji ünitesinde tamamlanır.
Bahçelievler Devlet Hastanesi (Avrupa Yakası): Bünyesinde kurulu özel İşitme Laboratuvarı sayesinde bebeklere ve okul öncesi çocuklara yönelik Tarama ABR (Bebek İşitme ve Tarama) testini hafta içi her gün randevulu olarak uygulamaktadır.

Üçüncü Basamak ve Yetkilendirilmiş Özel / Vakıf Hastaneleri

Özel sektörde ve vakıf üniversitelerinde Sağlık Bakanlığı tarama programına entegre edilmiş, ileri tetkik yetkinliği bulunan öne çıkan merkezler şunlardır:

Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi (Florya / Küçükçekmece): Bakanlık onaylı resmî Yenidoğan İşitme Tarama Referans Merkezi olarak hizmet vermektedir. İlk testlerden "refer/kaldı" sonucu alan bebeklerin OAE and ABR tanı süreçleri uzman odyologlarca yürütülür.
Memorial Bahçelievler Hastanesi (Avrupa Yakası): Ulusal Yenidoğan İşitme Tarama Programı kapsamında tanı doğrulama ve ileri tetkiklerin yapılabildiği üst düzey üçüncü basamak merkez olarak resmi yetkiye sahiptir.

Randevu Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Bebeğinizi teste götürmeden önce şu detaylara dikkat etmeniz sürecin başarısını artıracaktır:

Doğal Uyku Hali: İşitme ve ABR testleri bebeğe hiçbir acı vermez ancak en doğru sonuçlar bebek doğal uykusundayken (tercihen beslendikten yarım saat-bir saat sonra) alınır.
Gerekli Evraklar: Kamu hastanelerinin işitme laboratuvarlarına başvururken annenin nüfus cüzdanı ve varsa bebeğin doğumuna/önceki işitme testlerine ait hastane evraklarının yanınızda bulunması gerekir.