Çene eklemi hastalıkları
Çene eklemi hastalıkları son on yılda artan ve sıklıkla kulak ağrısı ile kendini gösteren rahatsızlıklardır. Eklem kaynaklı ağrılar sıklıkla kulak ağrısı zannedilir ve KBB hekimine başvurulur. Sıklıkla sebep diş sıkmadır.
Ağrı sıklıkla kulak problemi olduğunu düşündürür ve ilk olarak akla gelen KBB hekiminde baş vurmaktır. Esas ayırıcı nokta kulakla ilgili işitme problemi veya tıkanıklık olmamasıdır. Esas başvurulacak hekim Diş hekimi, Çene Cerrahıdır. Ama hastalar sıklıkla ağrı kaynağını ayırdetmekte zorlanırlar.
Neden kulak ağrısı zannedilir ve nasıl ayrılır?
Çene eklemi kulağa hemen komşudur. Eklem, dış kulak yolunun ön duvarını oluşturur. Eklemdeki problem, kulak bölgesine doğrudan vuran ağrı oluşturur.
Ağrı kulak ağrısına benzer: Hastalar ağrıyı kulak içinde derin basınç/burkulma, kulak başında çeken/karıncalanma, kulak tıkanıklığı hissi şeklinde ifade eder. Kulak muayenesi genelde normaldir.
Ağrı hareket ile artar:Ağız açarken, yemek yiyerken, esneme veya diş sıkarken ağrı artar. Bu tip ağrı kulak hastalıklarında görülmez.
Eklem sesleri: kıtır kıtır, patlama, takılma sesleri duyulur. Kulak hastalıklarında bu asla görülmez.
Çene eklemi problemlerinin sebebi nedir ?
- Son yıllarda en sık gördüğüm ve en çok gözden kaçan sebep gece diş sıkmasıdır.
- Stres, anksiyete, uyku bozukluğu gece diş sıkmayı tetikler. Kişi farkında olmayabilir.
- Çene kasları gece boyunca aşırı çalışır. Bu kaslar çene eklemine anormal yük bindirir.
- Eklem diski gerilir, yerinden oynar, "kıtır kıtır" sesi, ağrı, açılma kısıtlaması başlar.
- Ağrı sabahları en şiddetlidir uyanışta çene sertliği, baş ağrısı, kulak dolgunluğu ile uyanılır.
Zaman kaybetmeden ne yapmalıyım?
- 1. KBB muayenesi: İlk başvuru, kulak patolojisi dışlanır.
- 2. Çene eklemi değerlendirmesi: Kulak muayenesi normalse aynı oturumda KBB uzmanı yapar.
- 3. Çene cerrahisi / Diş hekimi: Yapısal bozukluk, disk kayması varsa.
- 4. Fizikoterapi / Stres yönetimi::Erken dönem, fonksiyonel bozuklukta.
- Kritik kural: Kulak muayenesi normalse, ağrı çene eklemindedir. Hastaları "geçer" diyip yollamamak; çene cerrahisine yönlendirmek aylerce süreyi önler.
Hekime baş vuruncaya kadar ne yapmalıyım?
- Yumuşak diyet sert/kabuklu gıdalardan kaçınır.
- Ağız açmayı kısıtlayın geniş esneme, büyük ısırma yapmayın.
- Sıcak kompres çene eklemine günde 2-3 kez, 10-15 dk.
- Dişleriniz temas etmesin "Dudaklar birbirine, dişler ayrı" kuralı.
- Stres yönetimi nefes egzersizleri, gerekirse psikolojik destek.